Categorieën
zelfsturing

De zelfsturendSTE

Volgens reclameman Cor Hospes lukt communiceren alleen als je weet met je STE is. In de taal van Hospes staat je STE voor je merk- of productonderscheid. Oftewel, voor je usp, je raison d’être.

Hospes, in De marketingguerrillarevolutie (2012):

“Ben je de innovatiefSTE, de betrokkenSTE, de eerlijkSTE, de beSTE, de liefSTE, de duurzaamSTE, de klantvriendelijkSTE, de veeldzijdigSTE, de klantvriendelijkSTE: kies!”

Raison d’être

Nadat ik dit lees, zet ik mijn leesbril af. Wat is mijn usp eigenlijk? Wat is het raison d’être van Mijn bondgenotenblog? Waarin onderscheid ik mij, waarin is mijn blog uniek?

De bondgenotenblogger overdenkt zijn usp.

Ben ik de innovatiefSTE? Nee. Het woord alleen al bezorgd mij rillingen.

De liefSTE misschien? Niet voor Trimbos, Movisie en VWS.

Ik laat nog een paar mogelijke alternatieven aan mijn geestesoog voorbij glijden. EerlijkSTE komt beter in de buurt. Ben ik misschien de herstelSTE? Nee. Iedereen die herstelt van een psychische kwetsbaarheid is zijn eigen herstelSTE. Idem voor ervaringsdeskundigSTE.

ErvaringsverhalenvertellendSTE dan? Niet onderscheidend genoeg.

Het enige wat ik kan bedenken, is zelfsturing. Ken ik websites, organisaties of mensen die het hebben over zelfsturing als ze herstel willen ondersteunen en faciliteren?

Nee. Er is niemand die ik ken die herstel, empowerment en ervaringsdeskundigheid verbindt met dit organisatiebeginsel.

Hebbes! Ik heb mijn usp, mijn raison d’être gevonden. Ik ben de zelfsturendSTE!

Anti-paternalistisch

Zelfsturing is een organisatiebeginsel waarbij beslissingen laag in de organisatie worden gelegd. Mensen werken op een organische manier samen. Medewerkers worden voor vol aangezien. Ze worden behandeld als capabele en verantwoordelijke individuen, als mensen die zichzelf kunnen ontwikkelen (Laloux 2016).

Deze anti-paternalistische inslag van zelfsturing spreekt mij aan. Ook als ervaringsdeskundige. Herstellen van je psychische kwetsbaarheid is voor een deel ook je ontworstelen aan het betuttelingscircus van overheden, instellingen, behandelaars en andere professionals.

Maar dit is niet de enige overlap tussen zelfsturing en werken aan je herstel. In veel organisaties die met zelfsturing werken, worden conflicten tussen mensen opgelost met gesprekstechnieken. Tenminste, als ik Laloux (2016) mag geloven.

Daarnaast speelt de bezinning op de organisatiewaarden bij zelfsturende organisaties vaak een belangrijke rol. Dit geldt ook voor cliëntgestuurde initiatieven (ook wel door-en-voor of consumer run genoemd), oftewel voor het type organisatie waar iedereen met herstel aan de slag gaat.

Voor mijn eigen herstel werkte ik bijvoorbeeld met feedback aan zelfinzicht. Feedback is een gesprekstechniek waarmee je ook conflicten kunt reguleren.

Ook begon ik, terwijl ik met zelfreflectie aan de slag ging, op een andere manier in het leven te staan. Ik kreeg echt andere waarden, in de zin dat ik andere dingen in het leven belangrijk begon te vinden.

Door en voor

Deze verandering maakte ik bij een organisatie door en voor mensen met een psychische kwetsbaarheid (zie Over mij). Hierover wil ik als ervaringsdeskundige mijn kennis delen. Met blogs natuurlijk, maar ook met informatiepagina’s en pdf-files.

Ik denk dat cliëntgestuurde initiatieven veel baat kunnen hebben bij zelfsturing.

Zelfsturing geeft je als cliënt een kapstok om aan je eigen herstelproces te werken. Als ervaringsdeskundige kun je iets betekenen in het herstelproces van een ander. De derde winnaar is jouw organisatie zelf, die je samen met de andere cliënten stuurt.

Empowerment

Of andere ggz-partijen zitten te wachten op herstelgericht werken? Ik betwijfel het. Het betuttelingscircus is in werkelijkheid een hospitaliseringsindustrie. De patiënt en de cliënt hebben geen stem, want het draait in de ggz en het sociaal domein om andere belangen.

Naast mijn blogs over hoe je aan herstel werkt, wil ik hier een kritisch, eerlijk en dwars geluid laten horen. Herstel kan namelijk niet zonder empowerment. Zelfsturing, met zijn anti-paternalistische en menselijke inslag, kan hier de ggz en het sociale domein een spiegel voorhouden.

Literatuur

Hospes, C. (2012). De guerrillamarketingrevolutie. Van noodgreep naar noodzaak. Zaltbommel: Uitgeverij Haystack, eerste druk, p.62.

Laloux, F. (2016). Reinventing organisations. Nederlandse editie. Leuven: Uitgeverij LannooCampus, vierde druk.

Door Chris Jongema

Blogger en ervaringsdeskundige